Zarządzanie ryzykiem cenowym

• Ryzyko cenowe – to nieantycypowany niekorzystny kierunek i wysokość zmiany poziomu ceny produktu sprzedawanego lub zakupywanego, i jego skutki dla funkcji celu podmiotu , spadek dochodów u producentów rolnych lub zysku u przetwórców i przedsiębiorstw handlowych, dotyczy danego okresu produkcyjno-handlowego (danego roku zwykle).
• Kiedy występuje ryzyko cenowe dla podmiotu – dla producenta rolnego wtedy gdy przychodowy efekt nieantycypowanego spadku poziomu ceny skupu nie jest rekompensowany przez efekt wzrostu sprzedaży (podaży); dla przetwórcy gdy kosztowych skutków wzrostu poziomu cen skupu nie można przenieść na konsumenta na zasadzie kosztowe podaj dalej.
• Kiedy to ma miejsce – gdy na rynku produktu rolnego istnieje konkurencja prawie doskonała po stronie producentów rolnych a elastyczność popytu na produkty rolne ( w tym jako surowce u przetwórców) jest niska; gdy na rynku finalnych produktów żywnościowych (przetworzonych i nieprzetworzonych) jest w równowadze konkurencyjnej (z krajowej i importowanej podaży), a możliwości eksportowe ograniczone, to zwykle ma miejsce.
• Źródła ryzyka cenowego u producentów rolnych: klimatyczno-przyrodniczo-pogodowe wpływające na zmienność zbiorów (ryzyko niesie nieantycypowany wzrost zbiorów przy danym popycie krajowych i w eksporcie i danym imporcie); ryzyka w produkcji zwierzęcej (poniesione nakłady w tym paszowe a brak możliwości zbytu -choroby – spadek popytu , konkurencja importu); zachowania „stadne” producentów i odroczone efekty podażowe w czasie w stosunku do podejmowanych decyzji produkcyjnych (pajęczyna cenowa); inne.
• Jakie są skutki ryzyka cenowego – spadek poziomu ceny skupu dla producentów rolnych oznacza spadek wielkości dochodów (gdy skutków spadku cen nie rekompensuje wzrost przychodów z tytułu wzrostu podaży (sprzedaży); dla przetwórców rolno spożywczych , wzrost poziomu cen skupu oznacza wzrost poziomu kosztów i obniżenie opłacalności spadek lub zysku lub strata, dla firmy skupowo=przechowalniczej nie antycypowana zmiana poziomu cen w obu kierunkach = utrata zysków.

• Rynki pochodne (Nazywane też często rynkami terminowymi choć to nie jest właściwe) – zapewniają usługę w zakresie ograniczania ryzyka cenowego, czyli w zakresie zarządzania rykiem cenowym, dla producentów rolnych, przetwórców rolno-spożywczych i przedsiębiorstw handlowych (skupu i przechowalnictwa).
• Organizatorem obrotu rynku pochodnych – jest giełda towarowa w sensie tradycyjnej nazwy , obrót na tym rynku jest obecnie w formule cyfrowej online na platformach giełdowych w układzie całodobowym najczęściej.
• Co daje uczestnictwo w obrocie na rynkach pochodnych – na takim rynku organizowanym przez giełdy towarowe w istocie kupuje się poziom ceny na określony termin, zasadniczo nie kupuje się i nie sprzedaje się towarów, produktów surowcowych rolnych, może to mieć miejsce jedynie marginalnie (poza metalami i ropa naftową).
• Na rynku pochodnych organizowanym przez giełdę towarową – obraca się instrumentami pochodnymi: kontraktami futures oraz opcjami na kontrakty futures.
• Podmioty producenci , przetwórcy, firmy handlowe – mogą korzystać z tych usług , uczestniczyć w obrotach za pośrednictwem maklerów z banków lub firm brokerskich, by rynek pochodnych był płynny i miał dostateczny wolumen obrotów obok tych podmiotów muszą uczestniczyć podmioty finansowe, inwestorzy (spekulanci) jako najczęściej druga strona transakcji w kontraktach futures i opcjach oferowanych na tym rynku.

Istota ekonomiczna zarządzania ryzkiem cenowym to

• rozliczanie zmian w poziomie ceny produktu rolnego na rynku realnym (rzeczywistym, spotowym) a rynkiem pochodnym (terminowym) organizowanym na giełdzie towarowej,
• te ceny to cena futures ustalana w wyniku aukcji na giełdzie na określony termin realizacji kontraktu, oraz cena spotdla teraźniejszego czasu w danej lokalizacji ustalająca się na rynku rzeczywistym,
• idzie o rozliczanie różnic cenowych na obu rynkach, co jest istotą transakcji na rynku pochodnych, futures,
• to „zabezpiecza” czy gwarantuje poziom ceny sprzedaży lub zakupu produktu (towaru) w na określony przyszły termin,
• nie idzie zakup produktu (towaru) a o zakup poziomu ceny.

Równoległe i skorelowane zmiany poziomu cen podstawa mechanizmu zabezpieczenia – zmiany poziomu cen (powstałe różnice cenowe) na obu rynkach tj rzeczywistym (spot, pozagiełdowym) i pochodnym (giełdowym) są równoległe i skorelowane

• co do kierunku zmiany poziomu ceny futures i ceny spot,
• co do wysokości zmiany poziomu ceny futures i ceny spot,
• te zmiany są w dostatecznym stopniu skorelowane i zdeterminowane (zmiany ceny spot wpływają na zmiany ceny futures) w obu zakresach,
• oznacza to możliwość skompensowania (rozliczenia) wzajemnego różnic cenowych (wartości zmian poziomu obu cen),
• możliwość rozliczenia (skompensowania) tych różnic w poziomach wynika z wniesionych zadatków przez strony kontraktu futures,
• to ostatnie jest istotą zarządzania ryzykiem cenowym.

Kontrakty futures i opcje – instrumenty rynku pochodnych

• Kontrakt futures – kontrakt pozwala zabezpieczyć się zarówno przed:
  • skutkiem spadku cen produktu sprzedawanego (producenci rolni, firmy handlowe) jak i przed
  • skutkami wzrostu cen produktu zakupywanego (przetwórcy , firmy handlowe),
  • zarobić na przewidywanym przez siebie kierunku i wysokości zmiany (wzroście , spadku) poziomu ceny produktu (inwestorzy, spekulanci)
• Cechy kontraktu futures – poza poziomem ceny, wszystkie inne warunki są wystandaryzowane, ilość, jakość termin i miejsce dostawy/odbioru, poziom ceny ustala się na aukcji na sesji giełdowej
• Poziom ceny w kontrakcie futures – nie jest prognozą cenową jest wynikiem oczekiwań uczestników rynku , realizacja przyszłej ceny spot może być różna od ceny futures
• Opcje na futures – dają prawo do skorzystania z możliwości rozliczenia różnic cenowych z kontraktu futures, w zależności od sytuacji rynkowej, elastyczny i złożony instrument, za opcje płaci się premię nie rozliczaną do różnic cenowych, ma taki sens jak zapłata za polisę ubezpieczeniową
• Funkcjonują też kontrakty forward – są to kontrakty dostawnerzeczywiste:
  • z bilateralnie z indywidualnie ustalanymi warunkami między dostawcą i odbiorcą,
  • obejmuje to : formułą i poziom ceny (z góry ustalony lub rynkowy), ilością i jakością towaru, terminem miejscem i warunkami dostawy/odbioru,
  • funkcjonują poza giełdą towarową na rynku rzeczywistym spot i forward.

Jakie podmioty korzystają z usług rynku pochodnego organizowanego na giełdzie towarowej?

• producenci rolni obawiają się spadku poziomu cen na rynku rzeczywistym, zatem „sprzedają” futures z odpowiadającym im poziomem ceny ustalony na sesji giełdowej na wybrany termin, w istocie przyjmują zobowiązanie do sprzedaży towaru po tej cenie na dany termin, wnosząc (płacąc) określony zadatek; zabezpieczają się
• przetwórcy rolno-żywnościowi obawiają się skutków wzrostu poziomu cen zakupywanego surowca na rynku rzeczywistym (produktu rolnego), zatem „kupują” futures z odpowiadającą im ale ceną ustaloną na sesji na wybrany termin , w istocie przyjmują zobowiązanie do zakupu towaru po tej cenie na dany termin, wnosząc (płacąc za to) określony zadatek; zabezpieczają się
• przedsiębiorstwa skupu i przechowalnictwa – w zależności czy skupują czy sprzedają już skupiony towar dla „zabezpieczenia” różnicy miedzy cena zakupu i sprzedaży czyli zabezpieczenia marży handlowej „sprzedają” lub „kupują” futures , wnoszą (płacą za „sprzedaż” „kupno” futures) wnosząc zadatki, ich aktywność wpływa na płynność obrotów na giełdzie; zabezpieczają się
• inwestorzy (spekulanci) – to fundusze inwestycyjne, bankowe instrumenty strukturyzowane, indywidualni inwestorzy – chcą zarobić zarówno na spadkach jak i wzrostach poziomów cen, podstawa ich strategii są ich własne (prywatne ) oceny sytuacji na rynku i własne prognozy, stąd bardzo użyteczni dla obrotów, przyczyniają się do płynności obrotów i ich finansowania, wnoszą zadatki; chcą zarobić.

• „zabezpieczający” się to podmiot wykorzystujący futures (opcję) dla zabezpieczenia się przed skutkami niekorzystnych zmian cen na rynku rzeczywistym na którym prowadzi działalność, czyli ten który zarządza ryzykiem cenowym , czyli producenci, przetwórcy, handlowcy
• „zabezpieczający” się jest zawszą na dwu rynkach– na rynku pochodnym (giełdowym) służącym do zarządzania ryzkiem i rzeczywistym spot (najczęściej poza giełdowym) faktycznej działalności gdzie realizuje dochody i zyski
• „inwestor” to podmiot który chce zarabiać na zmianach poziomu cen (przewidywanych przez siebie), inwestor (spekulant) dostarcza płynności na rynku, i przejmuje najczęściej ryzyko, niejako finansuje obroty;
• inwestor jest jedynie na rynku pochodnym (giełdowym) to jest miejsce jego działalności , i osiągania zysków lub strat.

Źródło finansowania i integralność zabezpieczenia poziomu ceny poprzez kontrakt futures

• Podstawa zabezpieczenia cenowego w futures –
  • Zasada wzajemnego skompensowania (rozliczenia) różnic (zmian) poziomu cen na rynku pochodnym i rzeczywistym ( spotowym) dla tych samych terminów,
• Źródło finansowe rozliczenia różnic i zabezpieczenia poziomu cen
  • źródłem sfinansowania rozliczenia różnic cenowych są wniesione zadatki
  • są to zapłaty za „kupno” i „sprzedaż” futures przez strony kontraktu futures
  • ich wysokość ustalana jest na podstawie przewidywanej zmienności poziomu cen
  • to gwarantuje finansową integralność zabezpieczenia poziomu ceny
• Izba rozliczeniowa – stroną transakcji w kontrakcie futures dla zabezpieczających się i inwestorów
  • w każdej transakcji w kontrakcie futures finansową jedną stroną pomiędzy sprzedającym i kupującym kontrakt futures jest izba rozliczeniowa giełdy towarowej
  • izba rozliczeniowa od obu faktycznych stron kontraktu futures, pobiera zadatek „zapłatę” ustalaną na sesji wysokość zadatku kształtuje się stosownie do przewidywanych różnic cen (wyjściowo odchylenie standardowe zmiany ceny na dany okres) i zmienia sia tak jak się zmieniają, oczekiwania
  • wysokość pobranych (i aktualizowanych) zadatków powinna zabezpieczyć stronę „sprzedającą” obawiającą się skutków spadku ceny na rynku rzeczywistym jak „kupującą” obawiającą się skutków wzrostu poziomu ceny na rynku rzeczywistym
  • w istocie pobrane przez izbę rozliczeniową zadatki pozwalają zabezpieczającym się zneutralizować skutki spadku lub wzrostu ceny na rynku rzeczywistym.
  • pobrane zadatki izba rozliczeniowa dla zabezpieczających się albo:
    • „przesuwa” na rzecz strony „wygranej” w kontrakcie futures (w pewnym sensie zakładzie wzajemnym) a zabezpieczający tym pokrywa straty na rynku rzeczywistym i tym samym ma zabezpieczony poziom ceny;
    • „zabiera” zadatek od strony przegranej na tym rynku (futures) ale wygranej na rynku rzeczywistym na którym zyski nadzwyczajne „pokrywają” tę „stratę” i tym samym cena jest zabezpieczona na poziomie kontraktu
  • stroną dla izby może być i najczęściej jest inwestor , podmiot który chce zarobić na zmianach poziomu cen, gdy właściwie „obstawił” kierunek i wysokość zmiany ceny, wygrywa i izba przesuwa na jego rzecz zadatek wniesiony przez druga „przegraną” stronę (najczęściej innego inwestora) i to jest jego ostateczny zysk lub strata , nie rozlicza to do strat lub zysków na rynku rzeczywistym spot.

Mechanizm transakcji na rynku pochodnych na giełdzie towarowej

• przy „sprzedaży” w istocie przyjmuje się zobowiązanie do sprzedaży produktu po licytowanej cenie na dany termin, sprzedający przyjmuje pozycję krótką,
• przy „kupnie” w istocie przyjmuje się zobowiązanie do zakupu produktu po wylicytowanej cenie na dany termin, kupujący przyjmuje pozycję długą.

• „płaci” się zadatkami wnoszonymi do izby rozliczeniowej giełdy ustalonymi
• ich wysokości ustalana jest w relacji do przewidywanych różnic (zmienności) poziomów cen w okresie trwania kontraktów,
• może występować konieczność ich uzupełniania gdy ich wniesiona wysokość jest za niska dla ograniczenia ryzyka cenowego (lub odwrotnie).

• poprzez sprzedaż lub zakup towaru na dany termin po cenie w kontrakcie ustalonej w licytacji na giełdzie (bardzo rzadko),
• albo poprzez odkupienie lub odsprzedanie futures (zobowiązania kontraktowego),
• wywiązanie się ze zobowiązania kontraktowego futures , wtedy zamienia się on w kontrakt forward.

Pomocnicze znaczenie bazy jako różnicy w poziomie ceny spot i futures

• Baza – wielkość pomocna dla otwierania (sprzedaży, kupna futures) i zamykania pozycji (kupna, sprzedaży) kontraktów futures; podstawowa wielkość dla wyboru czasu zamykania (odkupienie odsprzedania) pozycji w kontrakcie futures, zarówno dla zabezpieczających się jak i przede wszystkim dla inwestorów
• Baza – to różnica między poziomem ceny spot (w bieżącym terminie i danej lokalizacji dla producenta, przetwórcy firmy handlowej na rynku rzeczywistym) a poziomem ceny najbliższego terminu towaru w kontrakcie futures
  • dla „normalnego” (contango) rynku baza jest ujemna bo poziom ceny futures jest wyższy od poziomu ceny spot, różnica powinna pokrywać koszty składowania towaru i oczekiwania wzrostowe rynku, nachylenie krzywej terminowej dodatnie – można otwierać i trzymać otwarty kontrakt
  • dla rynku „wstecznego” backwardation baza jest dodatnia bo poziom ceny spot jest wyższy niż poziom ceny futures, bo np. obecnie jest niedobór towaru na danym rynku (np. dla inwestorów zysk z zamykanych zapadających obecnie pozycji odsprzedają drożej)), krzywa terminowa nachylona ujemnie
  • najważniejsze są zmiany bazy jej „rozszerzanie” bądź „zwężanie” odwrotnie czytane na rynku „normalnym” i „wstecznym” w obu przypadkach
  • na moment zamknięcia (wygaśnięcia) kontraktu futures baza się zeruje (konwergencja) wyjaśnienie niżej
• Baza jest podstawą decyzji – dla utrzymywania lub zamykania (odsprzedawania , odkupywania kontraktów futures) zarówno przez zabezpieczających się jak i – przede wszystkim – inwestorów

Ekonomika rynku pochodnych – zyski i straty z futures

• Zyski straty z zamknięcia z kontraktu futures – otwarcie (sprzedaż, kupno) i zamknięcie (odkup, odsprzedaż) kontraktu futures może przynosić zysk lub stratę równą różnicy poziomu cen otwarcia i ceny zamknięcia:
  • dla kontraktu „sprzedanego” zysk jestwtedy gdy cena zamknięcia (odkupu) jest niższa od poziomu ceny otwarcia (sprzedaży kontraktu) , to pokrywa straty na rynku spot spowodowane spadkiem poziomu cen na tym rynku i odwrotnie,
  • dla kontraktu „zakupionego” zyski jest wtedy gdy cena zamknięcia (odsprzedaży) kontraktu jest wyższa niż poziom ceny otwarcia (zakupu kontraktu) , to rekompensuje wyższe koszty zakupu na rynku spot z powodu wzrostu poziomu cen na tym rynku i odwrotnie,
  • jest to uwarunkowane tym że wysteruje możliwość (potencjalna i faktyczna) dostosowania się poziomu ceny spot i ceny futures poprzez fizyczne wykonanie kontraktu futures.

Rozliczenie różnicy cenowej – neutralizacja ryzyka cenowego z rynku rzeczywistego

• Rozliczenie wysokości zadatku (margin) w stosunku do różnicy cenowej pełni funkcję neutralizacji ryzyka cenowego z rynku rzeczywistego przez rynek pochodnych – objaśnienie mechanizmu
• W przypadku spadku ceny spot poniżej ceny futures na okres zapadalności kontraktu futures (ryzyko spadku cen – producenci rolni, handlowcy):
  • zabezpieczający się (producent rolny) przed spadkiem ceny czyli sprzedający futures (krótki w tym kontrakcie) „odkupuje” kontrakt po aktualnej cenie futures równej cenie spot w tym okresie,
  • osiąga zysk, drożej sprzedał taniej odkupił , sfinansowane jest to przez zadatek drugiej strony kontraktu (np. inwestora, przetwórcy)
  • na rynku spot sprzedaje swój towar (pszenicę) po cenie spot (aktualnej) niższej niż oczekiwał,
  • powstałą stratę kompensuje przez zysk( w przeliczeniu na jedną tonę) z rozliczenia futures (czyli z zadatku drugiej strony kontraktu),
  • w rezultacie sprzedaje na rynku spot (rzeczywiście) po cenie niejako „zakupionej” na rynku futures czyli cenie z tego kontraktu – zneutralizował ryzyko
  • gdy spadek cen spot poniżej futures dotyczy to przetwórcy to na rynku rzeczywistym będzie taniej kupował (zyskuje) ale traci na rynku futures (bo kupił futures po cenie wyższe a odsprzedał po niższej), ale w sumie skupuje towar )pszenice) po zaplanowanej cenie tj równej cenie futures , zneutralizował ryzyko
• W przypadku wzrostu ceny spot powyżej ceny futures na okres zapadalności kontraktu futures (ryzyko wzrostu cen – przetwórcy rolno-żywnościowi, handlowcy np. eksporterzy kupujący towar na rynku krajowym) :
  • zabezpieczający się przed wzrostem ceny czyli kupujący futures (długi w tym kontrakcie) „odsprzedaje” kontrakt po aktualnej cenie futures równej cenie spot w tym okresie (wyższej od ceny futures),
  • osiąga zysk, bo taniej kupił drożej odsprzedał futures , sfinansowane jest to przez zadatek drugiej strony kontraktu (np. inwestora, producenta rolnego)
  • na rynku spot kupuje swój towar (pszenicę) po cenie spot (aktualnej) wyższej niż oczekiwał, powstałą stratę kompensuje przez zysk( w przeliczeniu na jedną tonę) z rozliczenia futures,
  • w rezultacie sprzedaje po cenie niejako „zakupionej” na rynku futures czyli cenie z tego kontraktu, zneutralizował ryzyko
  • gdy wzrost cen spot powyżej futures dotyczy to rolnika to na rynku rzeczywistym będzie drożej sprzedawał (zyskuje) ale traci na rynku futures (bo sprzedał futures po cenie niższej a odkupił po wyższej), ale w sumie sprzedaje towar (pszenice) po zaplanowanej cenie tj równej cenie futures , zneutralizował ryzyko

Dlaczego mechanizm rozliczania różnic cenowych działa w neutralizacji ryzyka cenowego z rynku rzeczywistego?

• Zamkniecie i rozliczenie sprzedanego kontraktu futures tj. przyjętej pozycji krótkiej – czyli przyjętego zobowiązania do dostawy towaru na określony termin po cenie futures ustalonej na giełdzie:
• gdy takie działania podejmowane są powszechniej to:
  • Gdy cena na rynku spada poniżej poziomu ceny futures z kontraktu futures, może się opłacić kupić towar (pszenicę) na rynku spot i dostarczyć go do nabywcy kontraktu (na warunkach giełdowych),
  • nabywca ma bowiem obowiązek odbioru i zapłaty po cenie z futures;
  • można więc zrealizować zysk z tej różnicy cen,
  • nabywca woli jednak tego uniknąć (gdy jest nim spekulant – na pewno, a gdy jest nim np. przetwórcą woli nie ponosić dodatkowych kosztów z odbiorem w punktach i na warunkach wyznaczonych przez giełdę, gdy na swoim rynku spot ma tę niższą cenę , a więc odnosi korzyść (bez tych giełdowych kosztów),
  • woli więc zapłacić już wniesionym zadatkiem za zamknięcie kontraktu futures,
  • tę stratę odrabia uzyskaną korzyścią (zyskiem) z niższej ceny spot od ceny futures kontrakcie,
• gdy takie działania podejmowane są powszechniej to :
  • wzrasta poziom ceny spot bo rośnie popyt na towar (pszenicę) bo cena jest niższa (ewentualnie także na realizację futures)
  • spada poziom ceny futures (bo odsprzedawane są kontrakty futures przez chcąc unikać kosztów odbioru i strat z tytułu wyższej ceny futures niż cena spot, rośnie ich podaż futures ):
  • następuje konwergencja cenowa ważne dla zabezpieczający funkcji rynku pochodnych

• Zamkniecie i rozliczenie zakupionego kontraktu futures tj. przyjętej pozycji długiej – czyli przyjętego zobowiązania do odbioru towaru na określony termin po cenie futures ustalonej na giełdzie:
  • gdy cena na rynku wzrosła powyżej poziomu ceny futures z kontraktu futures, może się opłacić zażądać dostawy towaru (pszenicy) od mającego pozycję krótką
  • gdy to jest inwestor musiałby kupić towar na rynku spot a tu cena jest wyższa i dostarczyć,(zrealizować kontrakt) po niższej cenie futures, woli odkupić futures powyżej cenie aktualnie notowanej (kontrakt odsprzedaje długi), płacąc już wniesionym zadatkiem – ponosi stratę
  • gdy to jest producent , woli posiadany towar (pszenicę) sprzedać po wyższej cenie spot bez kosztów dowozu i wymogów stawianych w giełdowym punkcie rozliczeń tu zyskuje i pokrywa strate zadatku
  • posiadacz więc pozycji długiej zabezpieczający się przed wzrostem cen, tym samym zyskuje na odsprzedaży futures , a zyskuje faktycznie kupując po cenie wyższej na jego rynku spot , w istocie kupuje po cenie futures tak ja się zabezpieczył
• gdy takie działania podejmowane są powszechniej to :
  • spada poziom ceny spot bo rośnie podaż towaru sprzedają towar (pszenicę) bo cena jest wysoka
  • rośnie poziom ceny zamknięcia futures (bo rośnie popyt ze strony krótkiej by nie pomościć strat z tytułu dostawy po cenie futures niższej niż spot) kontrakty futures chcąc unikać kosztów przyjęcia dostawy):
  • następuje konwergencja cenowa.

Na czym polega zwrot z inwestycji w futures – zysk lub strata inwestora?

• pozycje krótkie (sprzedając futures) gdy liczy (na podstawie własnej wiedzy o rynku spot i futures i prognozy) na zysk ze spadku poziomu cen (spadku cen futures ponad notowania w otwarciu pozycji)
• pozycje długie (kupując futures) gdy liczy (na podstawie własnej wiedzy o futures i spot i prognoz) na zysk ze wzrostu poziomu cen (wzrostu cen ponad poziom notowań w otwarciu pozycji – zakupie kontraktu)
• „kosztem” wejściem w pozycje („zakupem” lub „sprzedażą” futures) sa wniesione zadatki (margins) ustalane w notowaniach pobierane przez izbę rozliczeniową
• inwestor jest tylko na rynku futures – strata lub zysk z trafnie lub nietrafnie obstawionej pozycji jest dla niego ostatecznym wynikiem, bo straty nie rozlicza do korzyści na rynku spot i odwrotnie
• źródłem zysku z kontraktu futures dla inwestora (ale także dla zabezpieczającego się) jest zadatek drugiej strony kontraktu futures
• zachętą do uczestnictwa – jest możliwość uzyskania zysku w wielkości odpowiadającej zadatkowi , ale też i dotyczy to straty, ważna jest też dźwignia finansowa, i relatywna niska wartość zadatków w stosunki do wartości kontraktów
• w przypadku inwestorów – kontrakt futures bardziej ujawnia cechy zakładu wzajemnego , gry losowej ale o znormalizowanym rozkładzie
• inwestorzy – zapewniają płynność (napływ pieniędzy transakcyjnych zadatków) i szybkość w transakcjach, są ostatecznym płatnikiem.